Основные рубрики





Интересное видео

Витебск Vitebsk Showreel

Витебск Vitebsk Showreel

Фотовыставка - Витебск ОБИТЕЛЬ КРАСОК

Смотреть видео...

 

 

 

Все видео...

 

 

31.12.2013

Как мошенники обманули пенсионерку на все ее сбережения и недвижимость

Ушлым торговцам <laquo;чудодейственных<raquo;...


2.09.2013

Под Новополоцком обнаружили лесную нарколабораторию

Новополоцкие сыщики в лесу недалеко от...


31.08.2013

В Поставском районе прорвало водохранилище

Вчера в Поставском районе на водохранилище...


30.08.2013

В Новополоцке незадачливые угонщики на украденной "Волге" попали в аварию

Преступникам, одному и которых 24, а другому...


Тематические страницы

Автосервис

ЧЕЛОВЕК ГОДА ВИТЕБЩИНЫ




Ссылки на сайты

 

Витебский областной исполнительный комитет. Официальный сайтTUT.BYВитебская областная филармония

Читателям

Чтобы улучшить связь с читателями, «Народнае слова» открывает виртуальную «жалобную книгу». На нашем сайте вы можете оставить свое замечание по любому поводу. А журналисты «НС» постараются отреагировать на каждое такое обращение быстро и по существу.

 

Жалобная книга


Расписание поездов

Календарь материалов


«    Январь 2013    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 

Архив новостей


Архив новостей по месяцам

Сентябрь 2015 (7)
Август 2015 (13)
Июль 2015 (8)
Ноябрь 2014 (3)
Октябрь 2014 (6)
Сентябрь 2014 (25)

 

Опрос сайта

Надо ли в наше время откладывать на «черный день»?

надо, ведь жизнь очень непредсказуема
нет, тем более что деньги постоянно обесцениваются
может, и надо, но я это делать не в состоянии

Ключевые слова

Требуется для просмотраFlash Player 9 или выше.

Показать все теги

Статистика сайта

Новости Беларуси

Спецпроекты "Народнага слова"

 


БРЕНДЫ ПРИДВИНЬЯ: ПРАВИЛЬНЫЙ ВЫБОР

Большая семья

ВИЦЕБШЧЫНА ТУРЫСТЫЧНАЯ

 

 

 

 

 

Глыбоцкая вышыня


Глыбоцкая вышыня

 

Касцёл Святой Троіцы.

 

Дастаткова назваць некалькі імёнаў, каб зразумець значэнне глыбоцкай зямлі не толькі для Беларусі. Лёс звязаў з гэтым краем стваральніка нацыянальнага тэатра Ігната Буйніцкага, палітычных дзеячаў Вацлава Ластоўскага і Клаўдзія Дуж-Душэўскага, мастака Язэпа Драздовіча, музу Я. Купалы і першую выканаўцу галоўнай ролі ў яго п’есе «Паўлінка» Паўліну Мядзёлку, польскага пісьменніка і аўтара рамана «Знахар» Тадэвуша Даленгу-Мастовіча, савецкага авіяканструктара Паўла Сухога, адраджэнца іўрыта Лазара Перальмана (Эліязера Бен-Іягуды). Падчас Дня беларускага пісьменства, што летась праходзіў у Глыбокім, большасць з іх былі ўвекавечаны бюстамі ў Скверы славутых землякоў і мемарыяльнымі дошкамі. А першым уганаравалі колішняга гаспадара мястэчка Іосіфа Корсака, які заклаў падмурак для сучаснага выгляду горада, прафінансаваўшы будаўніцтва некалькіх храмаў.

 

Глыбокае

 

Адзін з самых прыгожых гарадоў Віцебшчыны пачынае сваю гісторыю з 1414 года, калі ўпершыню згадваецца ў метрыцы ВКЛ як уласнасць Зяновічаў. Потым былі Корсакі, Радзівілы, Вітгенштэйны. У свой час Глыбокае размяшчалася на мяжы двух ваяводстваў (Віленскага і Полацкага) і было падзелена напалам. Адным з самых хадавых тавараў на кірмашах былі коні мясцовай гадоўлі.

 

Архітэктурнымі дамінантамі Глыбокага з’яўляюцца два саборы, пабудаваныя ў XVII-XVIII стст. Троіцкі касцёл «маладзейшы», а вось яго сусед пры манастыры кармелітаў быў узведзены амаль на стагоддзе раней. У пачатку ХІХ ст. пры ім дзейнічалі школа, бібліятэка, шпіталь, аптэка. Дарэчы, многія любяць згушчанае малако Глыбоцкага малочна-кансервавага камбіната. Дык, кажуць, традыцыі вытворчасці заклалі менавіта кармеліты. У 1862 годзе царскія ўлады зачынілі манастыр, а храм крыху пазней перарабілі у царкву Раства Багародзіцы.

 

На вуліцах Глыбокага засталося шмат жылых і гаспадарчых пабудоў, некаторыя з іх канца XVIII ст.

 

На старых могілках «Капцёўка» ёсць вялікая калона, устаноўленая ў гонар Канстытуцыі Рэчы Паспалітай ад 3 мая 1791 года, а таксама пахаванне Ф. Мюнхгаўзена, датаванае 1878 годам. Ці быў ён нашчадкам вясёлага барона-прыдумшчыка, застаецца загадкай. Чаму б і не? Бо вядома, што Карл Фрыдрых Іеранім барон фон Мюнхгаўзен у 1737-1752 гадах служыў у расійскім войску, а ў 1744-м камандаваў ганаровай вартай пры сустрэчы ў Рызе нявесты цэсарэвіча Пятра ІІІ прынцэсы Сафіі-Фрыдэрыкі Ангальт-Цэрбсцкай, будучай імператрыцы Кацярыны ІІ. Для спрытнага барона, які нават выцягваў сябе з балота за валасы, адлегласць ад Рыгі да Глыбокага – не праблема.

 

Пліса

 

У сярэдзіне ХХ ст. Пліса некалькі гадоў мела статус райцэнтра ў складзе Вілейскай і Полацкай абласцей. Знаходзіцца на старажытнай дарозе Полацк – Вільня, якую і цяпер у народзе называюць Альгердаў Шлях. Уздоўж яго было шмат крыжоў: нашы продкі лічылі, што яны абараняюць ад эпідэмій, хвароб, войнаў, нядобрых людзей. Адзін з каменных артэфактаў зараз стаіць пасярэдзіне вёскі. У пісьмовых крыніцах Пліса згадваецца з 1507 года, але археалагічныя раскопкі мясцовых курганоў сведчаць, што людзі на гэтай зямлі жылі больш за 3 тысячагоддзі таму.

 

Да вайны гэта было пераважна яўрэйскае мястэчка. 1 чэрвеня 1942 года фашысты расстралялі большую частку жыхароў Плісы. На ўскрайку вёскі захаваліся старыя яўрэйскія могілкі.

 

У 1887 годзе тут пабудавалі царкву св. Параскевы Пятніцы. У 1960-х храм зачынілі і абсталявалі ў ім клуб – алтар стаў сцэнай, пад якой заставаліся пахаванні святароў і мясцовай знаці. З 1990-х царква зноў перададзена вернікам.

 

Падсвілле

 

Тут захавалася магіла Міхаіла Фалькоўскага (1839-1930 гг.). Гэта быў ці не апошні ўдзельнік паўстання Кастуся Каліноўскага. Яму лёс наканаваў перажыць уласнае 90-годдзе і памерці ў ІІ Рэчы Паспалітай, за адраджэнне якой змагаўся.

 

Таксама ў Падсвіллі ёсць некалькі дзясяткаў пахаванняў польскіх салдат часоў вайны 1919-1920 гг. і брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан, што вызвалялі гарпасёлак ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

 

Празарокі

 

У XVII ст. гэтая вёска належыла Полацкаму ўніяцкаму арцыбіскупу Іязафату Кунцэвічу. Ён занадта апантана праводзіў сярод праваслаўнага насельніцтва палітыку сваёй канфесіі, што выклікала незадавальненне. Абурэнне вылілася ў крывавую расправу 12 лістапада 1623 года ў Віцебску, куды біскуп прыехаў з пастырскім візітам, некалькі дзясяткаў праваслаўных вернікаў уварваліся ў архіерэйскі дом і забілі І. Кунцэвіча, цела кінулі ў Дзвіну.

 

У 1861 годзе ў суседнім з Празарокамі фальварку Палевачы у сям’і дробнага шляхціча герба «Лебядзь» нарадзіўся заснавальнік першага прафесійнага беларускага тэатра Ігнат Буйніцкі. Ён вывучыўся на каморніка (землямера), працаваў па спецыяльнасці ў розных месцах Беларусі. Па вяртанні на малую радзіму з 1905 года рэгулярна праводзіў у Палевачах і Празароках вечарыны танцораў, спевакоў, музыкаў. У 1907-м арганізаваў тут аматарскі тэатр, які праз тры гады стаў прафесійным і атрымаў назву «Першая беларуская трупа Ігната Буйніцкага». Яны гастралявалі па Беларусі, выступалі ў Вільні, Санкт-Пецярбургу, Варшаве. У 1913 годзе калектыў спыніў дзейнасць з-за негатыўных адносін царскіх улад да адраджэння беларускай культуры і матэрыяльных цяжкасцей. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі І. Буйніцкі быў адным з ініцыятараў стварэння Першага таварыства беларускай драмы і камедыі, з якога паўстаў Нацыянальны акадэмічны тэатр ім. Я. Купалы. Хутка рэжысёра і акцёра прызвалі ў рускае войска на Заходні фронт, дзе 22 верасня 1917 года ён памёр у вёсцы Палачане (Маладзечанскі раён). У 1975 годзе І. Буйніцкага перазахавалі на цэнтральнай плошчы Празарокаў, на магіле ўстаноўлены помнік. У мясцовай школе створаны музей знакамітага земляка.

 

У Празароках ёсць касцёл і царква, абодва храмы ўзведзены амаль адначасова ў пачатку ХХ ст. На крыжы галоўнага франтона касцёла буслы звілі гняздо. А участак зямлі пад царкву адводзіў каморнік Ігнат Буйніцкі, пад яго кіраўніцтвам вялося і будаўніцтва.

 

Івесь

Спрэчкі пра тое, дзе знаходзіцца цэнтр Еўропы пачаліся ў сярэдзіне XVIII ст. і працягваюцца да нашых дзён. А ўсё з-за неакрэсленасці паўднёвых і паўночна-заходніх межаў гэтай часткі свету. З той пары сімвалічныя знакі з’явіліся ў Польшчы, Украіне, Літве, Славакіі, Чэхіі, Венгрыі…

 

У канцы 1990-х беларускія навукоўцы ўстанавілі, што геаграфічны цэнтр Еўропы знаходзіцца на возеры Шо Глыбоцкага раёна. У бліжэйшым ад вадаёма буйным населеным пункце Івесь быў усталяваны адпаведны знак. У 2007 годзе нашы геадэзісты ўдакладнілі разлікі і перанеслі «пуп» часткі свету ў Полацк. Цяпер на Беларусі два месцы, куды прыязджаюць цікаўныя турысты. Дарэчы, не адстаюць ад нас і расіяне, якія на сваёй тэрыторыі маюць таксама два цэнтры Еўропы – у Смаленскай і Калінінградскай абласцях.

 

Мосар

 

Без перабольшвання можна сказаць, што сёння Мосар з’яўляецца самай вядомай вёскай у Беларусі. Сюды прыязджаюць як паломнікі, так і звычайныя турысты, каб паглядзець на квітнеючы куток зямлі. А ўсё дзякуючы святару Ёзасу Бульку, які служыў у тутэйшым касцёле св. Ганны ў 1989-2010 гадах. Разам з добраахвотнымі памочнікамі ксёндз ператварыў частку вёскі ў культурна-дэндралагічны комплекс, дзе растуць экзатычныя расліны, напрыклад, лотасы. Ё. Булька быў прыхільнікам здаровага ладу жыцця, а таму стварыў у Мосары Алею цвярозасці і антыалкагольны музей. Тут таксама ўсталявана 5-метровая скульптура Хрыста і самы вялікі на Беларусі каталіцкі крыж (кажуць, ён бачны за 25 км). Не застаюцца па-за ўвагай і гаючыя мясцовыя крыніцы. У Мосары ёсць філіял Глыбоцкага гісторыка-этнаграфічнага музея, сярод экспанатаў – більярдны стол, зроблены больш за два стагоддзі назад.

 

Зябкі

 

У 6 гадзін раніцы 4 чэрвеня 1920 года ў супрацьстаянні з белапалякамі тут прынялі першы бой савецкія танкі. Тры машыны – вялікі «MKV» («Рыкарда») і меншыя «FT-17» («Рэно») – былі захоплены ў дзянікінцаў і накіраваны на прарыў польскага фронту. Танкі рухаліся з хуткасцю 7 км/г: два падбіла артылерыя, а трэці ўсё ж перапоўз варожую лінію абароны.

 

У Зябках захаваўся млын, які быў узведзены ў 1920-х гадах. Комплекс складаецца з 4-павярховага жылога дома, вытворчых памяшканняў, сховішча і кузні. Валодаў ім Рафаіл Ітман. Але дакументы на маёмасць былі аформлены на паляка-асадніка Шатыбалку. Гэтая катэгорыя людзей – былыя вайскоўцы – за заслугі перад польскай дзяржавай атрымлівала зямлю ва Усходніх Крэсах і мела пэўныя льготы па падаткаабкладанні.

 

У Зябках пачынаецца самае глыбокае на Беларусі возера Доўгае. Яно мае максімальную глыбіню 53,7 м, у ніжэйшых пластах жыве рэдкая для нас рыбка сняток (стынка), якая мае даўжыню да 10 см і характэрны пах гурка.

 

Панама(Шэпелева)

З часоў графа Бжастоўскага засталіся рэшткі маста праз маляўнічую раку Мнюта. Пераправа ўражвае магутнымі каменнымі апорамі. У панскім парку буяе дубрава. Нацыяналізаваны ў 1939 годзе млын пасля вайны працаваў і як гідраэлектрастанцыя, забяспечваючы святлом пяць вёсак мясцовага калгаса.

 

Лепляны

 

Тут пахаваны беларускі мастак, этнограф і пісьменнік Язэп Драздовіч (1888-1954 гг). А яшчэ яго лічылі дзіваком і фантазёрам. Значную частку свайго жыцця Я. Драздовіч быў вандроўным мастаком, хадзіў ад вёскі да вёскі былога Дзісенскага павета і зарабляў маляваннем дываноў. На саматканым палатне з’яўляліся, у тым ліку, і касмічныя сюжэты: дзівосныя архітэктурныя збудаванні на Сатурне, Марсе, Месяцы. У апошнія гады мастак жыў па прынцыпе: «Я па свеце хаджу і чужыя куты ўкрашаю…», многія гаспадыні хацелі мець «малярства дзядзькі Язэпа». Аднойчы пасярод дарогі яго ў непрытомным стане знайшлі сяляне і адвезлі ў Падсвільскую бальніцу, дзе ён і памёр. Пахаваны недалёка ад роднага хутара Пунькі.

 

Я. Драздовіч верыў у касмічную будучыню чалавецтва. Але тры гады не дажыў да запуску першага штучнага спадарожніка Зямлі і сем – да палёту Юрыя Гагарына. Ён таксама быў упэўнены, што на далёкіх планетах ёсць жыццё. Але пакуль касмічныя караблі туды не даляцелі.
Пачакаем!

 

Сяргей Кавалеўскі, «НС».



28.01.2013

Количество комментариев: (0)

 

Новость посмотрели: 2461

 

Рейтинг материала:

 (голосов: 0)










 


Данная новость взята из рубрики: ВИЦЕБШЧЫНА ТУРЫСТЫЧНАЯ




Похожие новости по теме :

 

Гісторыя і сучаснасць побач


У 2014 годзе глыбачане будуць адзначаць 600-годдзе населенага пункта. Калісьці ён быў невялікім гандлёвым мястэчкам, а зараз гэта цудоўны горад, цэнтральную плошчу якога ўпрыгожваюць сучасныя паб ... Читать полностью...

Шаркаўшчынскі раён: край млыноў і рамантыкаў


Шаркаўшчынскі раён можна назваць краем млыноў. Але не ветракоў, з якімі змагаўся ўсім вядомы Дон-Кіхот, а капітальных збудаванняў на берагах рэк, што з дапамогай вады круцілі жорны. У свой час з дзяс ... Читать полностью...

Стаіць над Дзвіною калона...


У кожнай краіне ёсць помнікі, падобных якім у свеце няма. Егіпецкія піраміды, рымскі Калізей, Вялікая кітайская сцяна... Да іх імкнуцца мільёны турыстаў. У Беларусі таксама ёсць адметныя помнікі. ... Читать полностью...

З вытокаў Докшыцкай зямлі


Тэрыторыя сучаснага Докшыцкага раёна ў міжваенны перыяд была падзелена прыкладна напалам. Паўночная частка разам з Докшыцамі адносілася да Польшчы, а паўднёвая са «сталіцай» у Бягомлі &n ... Читать полностью...

Рэй Ігната Буйніцкага


10 (22) жніўня – 150 гадоў з дня нараджэння І. Буйніцкага, акцёра і рэжысёра, заснавальніка беларускага прафесійнага тэатра. Радзіма Ігната Цярэнцьевіча – фальварак Палівачы Празаро ... Читать полностью...

Браслаўскія маякі


Каралі азёр, цэпы лясоў, чароды пагоркаў – так можна ахарактэрызаваць Браслаўшчыну, якая з’яўляецца візітнай карткай Беларускага Паазер’я. Сюды прыязджаюць людзі, каб зачаравацца п ... Читать полностью...

Ушацкія карункі вабяць гасцей


Ушацкі раён па тэрыторыі адзін з самых малых у краіне, але па колькасці прыродных, археалагічных, архітэктурных помнікаў ён ці не самы багаты. Напрыклад, толькі старажытных курганоў тут 1524 – б ... Читать полностью...

Галошаўскія легенды здольны зацікавіць тысячы турыстаў


Вёска Галошава не самая вялікая на Талачыншчыне, але тут дастаткова цікавых экскурсійных аб’ектаў. Па першае, гэта рэшткі сядзібна-паркавага комплексу Цюндзявіцкіх, якіх у народзе называюць Д ... Читать полностью...

Незабыўная Ушаччына


Краязнаўчыя і турыстычныя паездкі па роднай Беларусі з сябрамі я практыкую крыху больш за год. За гэты час мы агледзелі шмат адметных мясцін Віцебшчыны. Адным з апошніх незабыўных прыпынкаў стала ... Читать полностью...

 

 

 

Оставить комментарии по данной публикации

Введите своё имя

Введите свой E-Mail:

Защитный код:Включите эту картинку для отображения кода безопасности
обновить код

Введитез защитный код